ظهر روز پنجشنبه 1390/6/17 یکی از اساتید دانشگاه رازی کرمانشاه با نام "دکتر مهدی تبریزی" با دفتر هیلو تماس گرفته و اطلاع دادند که پرندهای را در محوطه دانشگاه پیدا کردهاند. ساعاتی پس از تماس تلفنی، در عصر همان روز دکتر تبریزی به همراه همسرشان به دفتر هیلو آمده و پرنده را در اختیار گروه هیلو قرار دادند.
پس از معاینات لازم، مشخص شد که پرنده هیچگونه آسیب دیدگی و جراحتی نداشته و قادر به پرواز میباشد. تصمیم بر این شد که در کوتاهترین زمان، پرنده به آغوش طبیعت بازگردد و به همین منظور هماهنگی لازم با دفتر هیلو و دکتر تبریزی صورت گرفت.
صبح روز جمعه 1390/6/18 تیم چهار نفره هیلو متشکل از مسعود خلدی رضایی، رامین خورشیدی، نوشین نامداری و رزیتا نامداری به همراه دکتر تبریزی و همسر ایشان پرنده را آزاد کردند.
با توجه به اینکه پرنده در حوالی کوه تاقوسان پیدا شده بود، برنامه رها سازی نیز در همان محدوده و در دامنههای شرقی کوه تاقوسان انجام شد.
در طول ساعاتی که پرنده نزد هیلو نگهداری میشد، با توجه به شکل ظاهری و مشخصات پرنده و با استفاده از کتب مرجعی که در اختیار داشتیم، موفق نشدیم که نوع و گونه آنرا شناسایی کنیم. به منظور شناسایی دقیق و علمی، تعدادی از عکسهای پرنده برای "گروه پرنده نگری طرلان" ارسال شد و آنها نیز پس از بررسی، نتیجه را به گروه هیلو اعلام کرده و مشخص شد که نام پرنده "شبگرد معمولی" است.
در پایان جا دارد از این طریق، سپاس خود را تقدیم افرادی کنیم که در این راه هیلو را همراهی کردند؛
جناب دکتر مهدی تبریزی و همسر محترمشان که دلسوزانه و مهربانانه همراه ما شدند، آقای علیرضا هاشمی مدیر گروه پرنده نگری طرلان و خانم یاسمین یوسفی، که با راهنماییشان ما را در شناساندن این گونه یاری دادند.
شبگرد معمولی
نام انگلیسی : European Nightjar
نام فرانسه : Engoulevent d’europe
نام لاتین (علمی) : Caprimulgus Europaeus
راسته شبگردسانان - تیره شبگرد
پرندهای دیر مهاجر است، و نیمههای بهار به کشورمان می آید و در زمستان در آفریقا بهسر میبرد. اندازهاش تقریبا 26 سانتیمتر است و پرنده بالغ، با بالهای باز تقریبا 55 سانتیمتر میشود. صدای جالب توجه و مخصوص شبگرد معمولی، شبها شنیده میشود. بدنی کشیده به رنگ قهوهای مایل به خاکستری دارد (مانند گلسنگ) که پُر از راه راه عرضی و خالهای قهوهای پررنگ و نخودی است و موجب همرنگی کامل آن با محیط میشود. سرش پهن و تخت است، با منقار خیلی کوچک و شکاف دهنی خیلی بزرگ، بالها و دمش دراز است.
پرنده نر سه لکه سفید نزدیک انتهای بال دارد و نوک شاهپرهای کناری دم آن سفید است. در طی روز بدون حرکت و به حالت قوز کرده، روی شاخهها و یا روی زمین بهسر میبرد، شبها ضمن پرواز به تغذیه میپردازد، بدین ترتیب که شاپرکها را با پروازی بیصدا، سبک و نامنظم تعقیب و شکار میکند (با دهان باز شکار نمیکند). موی پرهای اطراف نوک پرنده نیز همچون ابزارهای حسی در شکار حشرات به او کمک میکند. در فصل زاد و ولد مکررا صدای بلند به هم زدن بالهایش شنیده میشود.
رقص جفتگیری این پرنده بسیار زیبا است. ابتدا پرنده نر بالهایش را با وقار تمام بر روی سر پرنده ماده شناور میکند تا لکههای سفید بالهایش را برای ماده نمایان سازد، پرنده نر و ماده روی زمین با باز کردن شاهپرها و دم بلندشان به سمت چپ و راست و بالا و پایین حرکت میکنند.
شبها پرواز میکند و در طول روز روی شاخه درختان و یا روی سنگها به صورتی کاملا استتار شده مینشیند و حتی چشمانش را نیز میبندد که پیدا کردنش را بسیار سختتر میکند.
زیستگاه:
در زمینهای وسیع غیر محصور، فضای باز وسط جنگلها که در آن سرخس رویده باشد و حوالی تپههای شنی دیده میشود. آشیانه مخصوصی نمیسازد و مستقیما روی زمین تخمگذاری میکند.
صدای پرنده:
صدای این پرنده یکی از عجیبترین صداها بین پرندههاست. صدایی شبیه صدای قور قور قورباغه است و معمولا هنگامی که روی شاخه نشسته، این صدا را ایجاد میکند.
پراکندگی:
شبگرد معمولی ازجمله پرندگانی است که تابستانها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است. در ایران پراکنش وسیعی دارد و بهجز مناطق مرکزی در سایر مناطق از جمله غرب کشور دیده میشود.
نظرات
درود و سپاس بیکران بر شما و کار نیکی که انجام دادید.
باشد که همیشه آزاد و رها و شاد باشی.
من لذت این کار را سال گذشته تجربه کردم . صبح زود در یک روز تابستان کبک زخمی ای را در پلکان منزلمان پیدا کردم که نمیدانم چه موجود بیرحمی بالای نوک و انتهای شاهپر هایش را سوزانده بود ! حدود پنج ماه بدون اینکه تماس نزدیک با او داشته باشم معالجه اش کردم و وقتی توان لازمه را پیدا کرد در اخرین هفته سال زمانیکه اوازهای مستانه بهاری اش را شروع کرده بود به کوههای شمیران / وزوا / بردم و رهایش کردم و بالا ترین لذتها را انزمان حس کردم . باشد روزی که مردم ما دیگر حیوانات را نیازارند و سگ ها را سنگ نزنند .
برنامه خوبی بود . خوشحالم که افتخار حضور در این برنامه رو هم داشتم .
لحظه پرواز شبگرد به یاد ماندنی بود ...
با تشکر از استاد خوب جناب آقای تبریزی عزیز که ما را در این برنامه همراهی و یاری کردند و همچنین با تشکر از همسر ایشان .
سربلند پیروز و سبز باشید ...
این پرنده جزء عجیب ترین پرنده هایی بود که تا حالا دیده بودم.
هر چند در تابستان تعدادش در کوهستان ها زیاد هستش اما از چشم ما به دور و این شگفتی طبیعت را بر ما آشکار می سازد که هر چه در داخل طبیعت بیشتر وارد می شویم از رموز و زیبایی های آن بیشتر مطلع می شویم.
با تشکر فراوان از خانم یوسفی در جهت شناسایی این پرنده.
زنده باد هیلو
لینک RSS این نظر